Italië biedt twee soorten reizen: koude, diepe resurgenties in het noordoosten en zeegrotten langs de hele kust. In het dal van de Brenta duik je karstbronnen van 8–9 °C, waar je je bij de meeste vooraf meldt of boekt. Aan de kust en op de eilanden liggen zeegrotten van Ligurië en de Monte Argentario tot Palinuro, Sorrento, Salento, Sicilië en Ustica, met luchtkoepels, druipsteen en bij Palinuro warme zwavelbronnen; de meeste staan open vanaf cavern, een aantal alleen voor intro-to-cave- of full cave-duikers. Sardinië heeft beide: zeegrotten die overgaan in zoetwaterbronnen in de Golf van Orosei en de diepe bron Su Gologone in de Supramonte. Veel zeegrotten liggen in beschermde zeegebieden (AMP), waar je alleen begeleid en met quota mag duiken.
Een zeegrot onder de kliffen van de Golf van Orosei, met zoet water van ~15 °C boven een halocline; je duikt hem vanuit Cala Gonone met een grotduikcentrum.
Een diepblauwe bron aan de voet van een rotswand in het Parco Grotte di Oliero, met water van 8–9 °C; je boekt online minstens 3 dagen vooruit, en omdat de grot tot 55 m gaat, blijf je binnen je brevet.
Een korte, ondiepe cavern (17 m) aan de Ionische kust bij Porto Selvaggio, goed voor cavern-duikers; sla hem over bij westenwind, dan zuigt de deining.
In de AMP's (Capo Caccia, Ustica, Bergeggi, Infreschi, Punta Campanella) duik je grotten meestal alleen begeleid met een erkend centrum, met een maximum aantal duiken per grot per dag; bij Capo Caccia mag je ook zelfstandig met een vergunning van het reservaat en een cavernbrevet.
In de Valbrenta reserveer je de Oliero-grotten online, minstens 3 dagen vooraf. De Elefante Bianco meld je minstens 10 dagen vooraf bij de gemeente, de Gorgazzo minstens 7 werkdagen vooraf.
Zeegrotten bereik je alleen per boot, en in de zomer varen er veel rondvaartboten langs de ingangen. Stijg op met een boei en bij je eigen boot.
Het water verschilt sterk: 8–9 °C in de Valbrenta, ~15 °C in de zoetwatergrotten van Sardinië en rond 22–26 °C aan zee in de zomer. Bij Palinuro komen zwavelwaterstof en fijn slib voor.
In de Valbrenta en bij Palinuro zijn dodelijke ongevallen gebeurd. Duik daar alleen binnen je brevet en met iemand die de grot kent.
Tips voor veilig en plezierig duiken
Na zware regen stromen de bronnen hard en daalt het zicht sterk; in Sardinië soms tot 1 m of minder. Plan bronduiken in droge periodes.
Regel je gas vooraf. Base One in Cala Gonone en La Perla Nera op Ustica vullen trimix; in de Valbrenta zelf is geen vulstation. Vraag voor CCR altijd vooraf naar zuurstof en kalk.
Noodnummers: 112, ambulance 118, kustwacht 1530, DAN Europe +39 06 4211 5685. Vanuit Cala Gonone is elke drukkamer uren weg; bel eerst 112 en DAN.
Check of je centrum erkend is voor het zeereservaat en een grotgebrevetteerde gids heeft; op Ustica is dat verplicht voor alle grotten.
Rustdag: de toeristische grotten Bue Marino en Grotta del Fico op Sardinië, een boottocht in de Grotta Parolini bij Oliero, of de Grotta Zinzulusa in Salento.
Inschattingen voor de planning, check altijd lokaal · Disclaimer
Zo ziet het eruit
Eén video of post per grot; op de pagina van elke grot staan er meer.
Seacraft-scooters, CCR-flessen, sidemountflessen en dubbelsets
Tech- en grotduikcentrum. Twee eigen boten. Opleidingen: grot, rebreather, dual rebreather, sidemount en trimix, ook CCR-onderhoud. Gidst in Bue Marino, Bel Torrente, Cala Luna, Utopia, Grotta del Fico, Grotta Sifone en Grotta Masseduoe (de laatste twee alleen met Protec, bevestigd okt 2026); leidt het exploratieproject in Utopia (SKEP). Werkt al 21 jaar samen met een hotel waar de meeste klanten verblijven.
Recreatieve en tech-uitrusting, KISS-rebreathers, scooters en droogpakken
Volgens de eigen site: grotopleidingen van Intro to Cave in Bel Torrente tot Full Cave in Cala Luna, Bue Marino en Grotta del Fico; KISS- en JJ-CCR-cursussen.
Dubbelsets (€20), stage- en decoflessen (€10) en CCR-flessen O₂/diluent (€20); scooters Suex XJS €75/dag en XK €90/dag (reservescooter gratis), Eron-dashboard €50/dag, Sinapsi-navigatie €75/dag
GUE-grotduikcentrum dat vanuit de haven van Cala Gonone werkt, met RIB's; officiële thuisbasis van SUEX. Grotduiken per RIB: standaard €135 (tot 180 minuten), een hele dag €250, zonder gas en huurflessen; naar de Grotta del Fico of de zuidelijke grotten €25 extra per persoon. Vullingen per liter berekend (zuurstof €0,025/l, helium €0,065/l), bijvoorbeeld €20 voor een D12 nitrox 32; of losse vullingen voor niet-klanten kunnen: navragen. GUE-opleidingen op alle niveaus, ook JJ-CCR-fabriekscursussen door externe instructeurs.
Duikcentrum en duikschool (SSI) in de jachthaven van Fertilia; dagelijkse duiktochten in het AMP Capo Caccia–Isola Piana, o.a. naar de Grotta dei Cervi. Vullingen en grotopleidingen niet vermeld — navragen.
Duikwinkel en -school met onderhoudswerkplaats; geeft cavern-, intro- en cave-cursussen in de Valbrenta-grotten en verhuurt tech-materiaal (dubbelsets, stages, wings). Losse vullingen voor bezoekers, helium-prijzen en CCR-support/sofnolime: navragen.
Duikcentrum aan de haven met één boot; het team duikt hier sinds 1983. Geeft cavern- en cave-opleidingen en duikt de grotten van Capo Palinuro in kleine groepen (4–5). Tweede locatie met lesruimte bij Hotel Le Tre Caravelle. CCR-ondersteuning niet vermeld.
Eigen vulstation met vier compressoren (~2.050 l/min) en ~400 flessen, gedeeld met de tweede basis in Rapallo (Via Amerigo Vespucci 2C, tegenover de haven, +39 0185 1870542). Rebreathercursussen. Vaart naar de Grotta dei Gamberi (cavern-brevet vereist voor de grot). Losse vullingen voor bezoekers: navragen.
PADI- en GUE-centrum (o.a. GUE Fundamentals en DPV 1, PADI Tec 40–50). Technische bootduiken naar wrakken en diepe riffen, alleen voor trimix-gebrevetteerden of cursisten. Duikt dagelijks in de AMP Portofino.
Niet gepubliceerd — navragen · Dagelijks 8:00–19:00
Door de AMP Isola di Bergeggi geautoriseerd duikcentrum (nr. 01 op de lijst van 2026) voor duiken in de AMP; de Grotta marina di Bergeggi is op dit moment gesloten voor duikers.
Via Sant'Andrea 23, 58019 Porto Santo Stefano (GR)
Vullen
Niet gepubliceerd — navragen · Navragen
Duikt de Argentarola (o.a. Grotta della Cattedrale) en biedt tech-duiken tot -80 m (Secca di Mezzo Canale) en lange tochten naar Giglio. Contact via info@divingargentario.it.
Rebreather-friendly en SF2-servicecentrum: sofnolime, bail-outflessen, O₂-sensortest. UTD/SSI-centrum met tech-, sidemount- en rebreathercursussen sinds 1998; scooterduiken, twinset/sidemount-verhuur. Drie boten (17 m duikboot en twee RIB's). Vaart naar de Argentarola, Giannutri en Giglio.
Scooters en flessen in diverse maten (volgens de PADI-vermelding)
PADI 5 Star-centrum in de haven Marina Grande met twee snelle RIB's. Duikt de grotten Zaffiro, Isca, Mitigliano en Punta Falcone, en ook Capri en de Banco di Santa Croce. Volgens de PADI-vermelding verkoop van CO₂-absorber en verhuur van scooters en flessen in diverse maten; CCR-ondersteuning en losse vullingen navragen. Talen: Engels, Frans, Italiaans.
Via A. Vespucci 39, 80061 Massa Lubrense (Marina del Cantone)
Vullen
Niet vermeld — navragen · Niet vermeld — navragen
PADI-centrum op het vakantiepark Villaggio Nettuno in Marina del Cantone (Nerano). Dagelijkse boottochten in het AMP, o.a. naar zone A bij Vervece en Vetara, naar Capri en de Banco di Santa Croce; de stekken liggen op een paar minuten varen. Grotduiken en CCR-ondersteuning navragen.
SSI Instructor Training Center met rebreather- en XR-opleidingen; verhuurt o.a. droogpakken en scooters; boot- en walduiken. Duikt de grotten van Porto Selvaggio en Santa Caterina en meldt dat het geautoriseerd is voor de AMP Porto Cesareo en het park Porto Selvaggio. Vullingen voor bezoekers en sofnolime: navragen.
SSI-centrum aan de haven met dagelijkse dag- en nachtduiken vanaf drie RIB's (2× 7,4 m, 1× 10 m); technische opleidingen incl. trimix en rebreather. Noemt grotten onder zijn duikplekken — navragen welke.
PADI-centrum met twee RIB's van 7,5 m. Duikt o.a. de Grotta dei Gamberi II, de Grotta della Pastizza, de Scoglio del Medico ('La Balena') en de Piramidi. Vullingen en CCR-ondersteuning navragen.
Sinds 1999; eerste PADI 5 Star-centrum van het eiland, geleid door een PADI Course Director. Rebreathers zijn 'meer dan welkom'; DSAT Tec Rec- en grotspecialisatiecursussen; eigen werkplaats en luchtkwaliteitstest. Duikt o.a. Grotta dei Gamberi, Grotta delle Cipree, Piramidi/Cirri en Punta Falconiera. Losse vullingen voor bezoekers navragen.
Centrum geleid door een eilandbewoner; PADI- en SSI-cursussen, cavern/grot via SSI. Begeleide duik €55 (€70 met huurset), bootpassage €15, nachtduik €70 volgens de prijslijst. Duikt de grotten Cirri, Cipree, Gamberi en Pastizza. Losse vullingen en CCR-ondersteuning navragen.
Pak, masker, vinnen en octopus tegen betaling (CheckYeti); fles en lood bij de duik inbegrepen
Duikcentrum met een basis op San Domino. Op de eigen site staan onder meer de Grotta delle Viole, de Grotta delle Rondinelle, de Grotta del Blu Marino en Il Grottone; volgens Viaggi per Sub duikt het ook de Grotta del Sale. Voor de begeleide nachtduik vraagt het een Night-brevet. Vullingen, nitrox en CCR-ondersteuning navragen.
Duikcentrum in het dorp op San Domino met 25 beschreven duikplekken, waaronder de Grotta del Sale, de Grotta delle Viole (alleen 's nachts) en Cala dei Turchi. Cursussen van OWD tot instructeur volgens het Yumping-profiel; een opleidingsorganisatie wordt niet genoemd. Losse vullingen en CCR-ondersteuning navragen.
PADI-centrum in de haven van Marettimo met een boot van 15–18 m en een compressor aan boord. Duikt de grotten van het eiland (Cattedrale, Perciata, due Camere, Tuono) onder de Egadi-regels. Volgens divingaway geeft het ook PADI-grotcursussen; op de eigen PADI-pagina staat alleen Scuba Diver — navragen.
Duikcentrum in Marettimo met de boot Gisella, waarop het nitrox mengt. Noemt de Cattedrale, de Grotta Perciata en de Grotta del Tuono bij zijn duikstekken; geeft de SSI-cursus Enriched Air Nitrox aan boord.
PADI 5*-centrum in Milazzo, aan de voet van Capo Milazzo (AMP sinds 2019). Welke grotten het duikt en wat het vult, staat niet op een bron die we konden lezen — navragen. Vanuit Milazzo varen ook de draagvleugelboten naar de Eolische eilanden.
Complete uitrusting, stalen flessen en scooters (DPV)
Centrum in de haven van Ognina, aan de rand van het AMP Plemmirio; duikt met toestemming in zone A (Capo Murro di Porco, met zijn grotten). Het enige centrum op Sicilië waarvan we trimixvulling en scooterverhuur hebben gevonden.
PADI-centrum op het strand van Isola Bella bij Taormina, in het natuurreservaat. Duikt rond Isola Bella; of het de Grotta Azzurra in gaat, staat niet op een bron — navragen.
Drukkamers (SIMSI-lijst 2024): Cagliari – Ospedale Marino, Lungomare Poetto 12 (overdag +39 070 609 4424, nacht/feestdagen +39 070 609 4345); Sassari – Centro Iperbarico Sassarese, Via Venezia 3 (+39 079 310514); La Maddalena – Ospedale Paolo Merlo, Via Ammiraglio Magnaghi 3 (+39 0789 791200). In de provincie Nuoro staat geen kamer op die lijst; vanaf Cala Gonone is elke kamer uren rijden — bel eerst 112 en DAN.
Toegang en regels
Golf van Orosei: de zeegrotten liggen onder hoge kliffen en zijn alleen per boot bereikbaar; in de praktijk duik je ze met een grotduikcentrum uit Cala Gonone (Base One, Protec Sardinia, Argonauta, Bluforia), dat boot en gids regelt. Er geldt hier nog geen marien beschermd gebied: een AMP 'Golfo di Orosei–Capo Monte Santu' was in 2019 in voorbereiding.
Bue Marino (Dorgali) en Grotta del Fico (Baunei) zijn ook toeristengrotten waar rondvaartboten dagelijks aanleggen; de Fico is open mei–oktober, rondleidingen 10:00–15:30.
AMP Capo Caccia–Isola Piana (Alghero, reglement 2025, ongewijzigd in 2026): in zone A niet duiken; in zone B/C alleen met toestemming van de beheerder (zelfstandig in 2026 €10 per dag). Zelfstandig duiken: overdag, max 4 duikers, binnen 50 m van de boei, min. een 2e-niveaubrevet. De 15 benoemde onderwatergrotten (o.a. Nereo, Falco, Fantasmi, Cervi, Madonnina, Pozzo, Tunnel Azzurro) duik je zelfstandig met die toestemming en een Cavern Diver-brevet (Fantasmi: Cave Diver), of als geleide duik met een erkend centrum (gids min. Cavern Diver, max 4 duikers per gids en 8 per duik); per grot max 6–10 duikers per duik en 3 duiken per dag; opleidingen alleen in de Grotta del Pozzo; geen nachtduiken. Bij Capo Caccia en Punta Giglio ligt zo een cluster van een stuk of zeven cavern- en zeegrotduiken (o.a. Nereo, Falco, Fantasmi, Cervi, Madonnina, Cabirol) die de duikcentra van Alghero en Fertilia aanbieden.
Supramonte: Su Gologone is natuurmonument (1998) in een beheerd terrein (Società Le Fonti); duikregels zijn niet gepubliceerd — vraag vooraf toestemming. Sa Oche (Valle di Lanaittu) heeft betaalde toegang.
Gas en vullen
Gas en verhuur: Base One (Cala Gonone) vult nitrox, trimix en O₂ en verhuurt CCR-flessen en scooters (Suex XK/XJS). Protec Sardinia (Cala Gonone) vult ook zelf lucht, nitrox, trimix en O₂ (mengpaneel en booster) en verhuurt Seacraft-scooters, CCR-flessen, sidemountflessen en dubbelsets.
Water en seizoen
Water: zee in de zomer 28–30 °C; zoetwatergrotten constant ~15 °C (Su Gologone ~12 °C); halocline rond -5 m. Na zware regen stromen de bronnen hard en zakt het zicht tot 1 m of minder.
Onderweg en in de buurt
Reizen: voor de Golf van Orosei en Cala Gonone vlieg je naar Olbia; voor Capo Caccia bij Alghero naar Alghero. De rijtijden op de grotpagina's gaan uit van Cala Gonone.
Rustdag
Rustdag: de toeristengrotten Bue Marino en Grotta del Fico, de bron Su Gologone en de Valle di Lanaittu (Sa Oche, nuraghedorp Sa Sedda 'e sos Carros).
Drukkamers (SIMSI-lijst maart 2024, alle met 24-uursdienst): OTI Medicale, Via degli Avieri 29, Torri di Quartesolo (VI), +39 0444 380240 (het dichtst bij Valstagna); ATiP, Via A. Cornaro 1, Padova, +39 049 807 0843 (24/7 in te schakelen via 118); Istituto Iperbarico, Via Francia 35, Villafranca di Verona, +39 045 630 0300; O.T.I. Services, Via delle Macchine 15, Marghera (VE), +39 041 538 1182; voor Friuli: Ospedale di Cattinara, Strada di Fiume 447, Trieste, +39 040 399 4178 / 4175.
Toegang en regels
Oliero (Covol dei Veci en dei Siori): alleen via online boeking bij Ivan Team, die de parkbezoeken voor de gemeente Valbrenta verzorgt — minstens 3 dagen vooraf, €10 per duiker, creditcard, digitaal inchecken per duiker; kantoor +39 0424 558250 (ma–vr). Park open maart–oktober, maandag dicht (september: di–vr 10:00–17:00, za–zo 10:00–18:00); de toegang per boot hangt af van weer en waterstand.
Elefante Bianco: de toegang is vrij. De melding vooraf bij de gemeente, ingevoerd in 2008 na de vele dodelijke ongevallen, is niet meer nodig (Gruppo Grotte Giara Modon, november 2026); bij het meertje hangen borden met de regels in het Italiaans en Engels. Bij zware regen gaat de bron van geen debiet naar meer dan 50 m³/s: let op de weersverwachting.
Gorgazzo (Polcenigo, PN): toestemming van de burgemeester, minstens 7 werkdagen vooraf; zones tot -18/-30/-42 m, 2–6 duikers; €6 + €4 per persoon per sessie; za en feestdagen 9:00–16:00 (okt–apr) of 9:00–18:00 (mei–sep), doordeweeks via het Centro Pordenonese Sommozzatori.
Gas en vullen
Gas: in de Valbrenta zelf is geen vulstation bekend. Nautica Mare (Caldiero, VR) en AREA SUB (Treviso) vullen lucht, nitrox, O₂ en trimix; losse vullingen voor bezoekers en sofnolime/CCR-support: navragen.
Water en seizoen
Water 8–9 °C het hele jaar, lucht in de grotten ~12 °C. In droge periodes helder; na zware regen troebel met veel stroming — het Elefante Bianco had volgens een beschrijving uit 1999 15 dagen of meer nodig om op te helderen. Oliero geeft gemiddeld ~15 m³/s, in natte periodes het dubbele.
Veiligheid
Veiligheid: in Elefante Bianco, Oliero en Fontanazzi kwamen sinds de jaren 70 elf grotduikers om (stand 2017). Bij ongevallen rukken de duikers van de brandweer (Vigili del Fuoco) en het CNSAS (Soccorso Alpino e Speleologico) uit.
Onderweg en in de buurt
Valbrenta: de bronnen liggen in het Brentadal tussen Bassano del Grappa en Cismon. Valstagna, Campolongo sul Brenta, San Nazario en Cismon del Grappa vormen sinds 30 januari 2019 samen de gemeente Valbrenta; Solagna (Fontanazzi) is een aparte gemeente.
Rustdag
Rustdag: boottocht in de Grotta Parolini en het speleologiemuseum in Oliero; raften en kanoën op de Brenta (Ivan Team, Solagna); in de Valsugana de Grotta della Bigonda (rondleidingen alleen in de winter) en de Grotta del Calgeron (rondleidingen; het pad was in sept 2026 dicht wegens werkzaamheden).
Drukkamers (SIMSI-lijst, maart 2024): Salerno – AOU San Giovanni di Dio e Ruggi d'Aragona, Largo Ippocrate 1, 84131 Salerno (+39 089 672756, +39 089 673387; 24-uursspoed: ja), ~2 uur rijden (schatting). Napoli – AORN Cardarelli, Via Cardarelli 9, 80131 Napoli (+39 081 747 4102, +39 081 747 4098; 24 uur). Basilicata heeft geen kamer op de lijst. Een vroegere kamer in Palinuro is gesloten (bericht uit 2001). Bel eerst 112 en DAN.
Toegang en regels
Capo Palinuro telt ~35 zeegrotten, alle alleen over zee bereikbaar. Je duikt ze per boot vanaf de haven van Palinuro met een lokaal centrum (Palinuro Sub is open april–november). Rondvaartboten varen in de zomer tussen 9:00 en 18:00 ongeveer elk half uur langs de grotten: let op bootverkeer bij de ingangen.
Regels bij Capo Palinuro: geen marien beschermd gebied gevonden; de kaap ligt in het Nationaal Park Cilento, Vallo di Diano e Alburni. De kustwacht van Palinuro (Ufficio Circondariale Marittimo) regelt de natuurlijke grotten met ordonnantie nr. 14/2011: binnen in de grotten geen varen op de motor en maar één boot tegelijk, in het water onder de grotten niet zwemmen of vissen, en niets meenemen of beschadigen. Het duiken regelt ze met ordonnantie nr. 14/2024: een duikcentrum meldt elke begeleide duik vooraf aan de meldkamer van de kustwacht (datum, plaats, deelnemers, gids), de gids houdt zich aan het laagste brevet in de groep, 's nachts zijn begeleide duiken met decostops verboden, en een boot voor decoduiken heeft een decompressiestation en zuurstof aan boord. Wie zelfstandig duikt, heeft eigen instrumenten voor tijd, diepte, druk en deco nodig. Beide teksten staan in het ordonnantiearchief van de kustwacht (guardiacostiera.gov.it, kantoor Palinuro). In juni 2017 pleitte de rechtbankpresident van Vallo della Lucania, na 15 doden sinds 1984, voor een duikverbod in de gevaarlijkste grotten, verplichte melding van duiken aan de Capitaneria en het afsluiten van de gangen met de meeste doden; of dat is uitgevoerd, is niet bekend.
AMP Costa degli Infreschi e della Masseta (Camerota en San Giovanni a Piro), beheerd door het Ente Parco: duiken alleen op de aangewezen stekken en met vergunning (formulier van het Parco; PEC parco.cilentodianoealburni@pec.it; kantoren in Camerota en San Giovanni a Piro). Tarief 2025 voor zelfstandig duiken door niet-ingezetenen: €10/dag, €20/week, €40/maand — de tabel noemt hen alleen voor zone C, dus de grotten in zone B duik je als bezoeker in de praktijk met een erkend centrum. De Grotta del Cannone en de Grotta dell'Acqua Fredda mogen alleen als geleide duik. Per onderwatergrot max 3 toegestane duiken per dag (4 op andere stekken). Afmeren alleen aan de genummerde gele boeien (bij zelfstandig duiken max 2 uur), naderen met max 3 knopen; in zone A niet duiken.
Gas en vullen
Gas: geen vulstation met trimix of O₂ gevonden; Palinuro Sub vult en verhuurt flessen (gassen niet vermeld). Regel O₂ en diluent voor CCR vooraf. Geen verhuur van CCR's of scooters gevonden.
Water en seizoen
Water: op diepte ~24 °C in de zomer (reisverslag 2020, 5 mm-pak); in de Grotta Azzurra gemeten zeewater 17–17,6 °C en bronwater tot <25 °C (1996).
Veiligheid
Gevaren: zwavelbronnen met zwavelwaterstof (H₂S), o.a. in de Grotta Azzurra, bij Cala Fetente en in de Grotta del Sangue — adem nooit lucht in uit luchtkoepels; fijn sediment dat het zicht in korte tijd wegneemt; doolhofgangen en doodlopende takken. Dodelijke ongevallen in 1984, 1994, 1996, 1998, 2012 en 2016.
Onderweg en in de buurt
Reizen: je vliegt naar Napels; Palinuro heeft een treinstation (Pisciotta-Palinuro) en is het punt waar de rijtijden op de grotpagina's van uitgaan.
Rustdag
Rustdag: boottocht langs de grotten van Capo Palinuro, de Grotta delle Ossa bij Castello di Molpa (prehistorische botten, alleen over zee) en de baai van de Infreschi.
Ligurië
Noodgevallen
Decompressiekamer: Policlinico San Martino, Largo Rosanna Benzi 10, Genova — 24/7 voor duikongevallen, +39 010 555 8759 / +39 010 555 8757. Aan de kant van La Spezia ook CeMIS, Via Aurelia Ovest 349, Massa, +39 0585 834141 (24/7 navragen).
AMP Portofino: zone A is verboden voor duikers; in zone B duik je alleen overdag op ~20 vaste boeisites (sitekaart: binnen 50 m van de boei). Zelfstandig duiken vraagt een AMP-duikkaart plus online dagvergunning (min. 2e-graads brevet; max 6 duikers per boot, 24 per site en 90 per dag), en dagvergunningen gelden alleen voor duikers samen met houders van een jaar- of halfjaarkaart. Het online systeem stond in sept. 2026 tijdelijk uit, dus reken op een geautoriseerd duikcentrum. Geen scooters; nachtduiken alleen met aparte vergunning. AMP: +39 0185 289649.
AMP Isola di Bergeggi: duiken in de Grotta marina is op dit moment verboden, alleen geautoriseerd wetenschappelijk onderzoek is toegestaan (Comune di Bergeggi, 2026). Elders in de AMP zelfstandig met vergunning (zone A: 3e-graads brevet, max 20 per dag). Geen voortstuwingsmiddelen; geen nachtduiken in zone A.
Porto Venere: Tino en Tinetto zijn militair terrein (niet aan land gaan). De duikregels van de Area di Tutela Marina (gemeentelijk reglement 2013) navragen bij het Parco Naturale Regionale di Porto Venere of je duikcentrum.
Gas en vullen
Gas: Diving Group Portofino (Santa Margherita Ligure/Rapallo) vult lucht, nitrox en trimix; Portofino Divers vaart technische trimixduiken. Rond Bergeggi: navragen bij de geautoriseerde centra.
Onderweg en in de buurt
De sites liggen verspreid over ruim 100 km kust: Portofino in het midden (provincie Genova), Bergeggi in het westen (Savona), Porto Venere in het oosten (La Spezia).
Monte Argentario
Noodgevallen
Decompressiekamer: Ospedale Misericordia, Via Senese 18, Grosseto — +39 0564 485258 (24/7-beschikbaarheid navragen; in nood via 112). Ook Ospedale di Portoferraio (Elba), Via San Rocco — +39 0565 938511.
Argentarola: alleen per boot (~450 m voor de westkust bij Cala Moresca). Geen vergunning of beschermingsregel gevonden; duik met een centrum uit Porto Santo Stefano of Porto Ercole.
Giannutri (Parco Nazionale Arcipelago Toscano): zone 1 verboden; in zone 2 alleen via door het park geautoriseerde duikcentra, met een parkgids per max. 6 duikers. Het boeienveld is sinds 25 feb 2026 buiten gebruik en duiken mag tijdelijk alleen in zone 2 — check de actuele regels bij het park (+39 0565 908231). Geen toegestane grotduik bekend.
Gas en vullen
Gas: Argentario Divers (Porto Ercole) vult lucht, nitrox en trimix (trimix 24 u vooraf bestellen) en ondersteunt CCR (sofnolime); het hele jaar open.
Water en seizoen
Cala dei Santi en de Grotta Azzurra liggen open voor zuidelijke winden.
Onderweg en in de buurt
Reizen: het dichtstbijzijnde grote vliegveld is Rome Fiumicino; het treinstation heet Orbetello-Monte Argentario. De rijtijden op de grotpagina's gaan uit van Porto Santo Stefano.
Goed om te weten
Giglio: een paar ondiepe grotten (o.a. Cala dell'Allume, -10/-13 m); verder vooral wand-, secca- en wrakduiken.
Drukkamers (SIMSI-lijst, maart 2024): Napels – AORN Cardarelli, Via Cardarelli 9, Napoli (+39 081 747 4102, +39 081 747 4098; 24 uur voor kritieke patiënten, 's nachts en op feestdagen oproepbaar). Salerno – AOU San Giovanni di Dio e Ruggi d'Aragona, Largo Ippocrate 1, Salerno (+39 089 672756, +39 089 673387; 24 uur). Kinderen: AORN Santobono, Via M. Fiore 6, Napoli (+39 081 220 5790; 24 uur). Bel eerst 112 en DAN.
Toegang en regels
AMP Punta Campanella: beschermd zeegebied langs de punt van het schiereiland, beheerd door een consortium van Massa Lubrense, Sorrento, Sant'Agnello, Piano di Sorrento, Vico Equense en Positano (kantoor Palazzo Vespoli, Viale Filangieri, Massa Lubrense; info@puntacampanella.org, +39 081 808 9877). Zone A (integraal reservaat) omvat o.a. de rots Vervece en het eilandje Vetara.
Regels voor duikers (overzicht Campaanse zeereservaten, 2016): in zone A alleen begeleide duiken met door het AMP erkende centra; in zone B en C duiken (alleen of in groep) met toestemming van het AMP, of begeleid door een erkend centrum. Actuele regels, tarieven en eventuele grotregels vraag je bij het AMP. De grotten liggen in zone B (Zaffiro, Isca, Punta Falcone) en C (Mitigliano) en je duikt ze per boot met een lokaal centrum.
Dicht of beperkt
Capri: de Grotta Azzurra is dicht voor zwemmers en duikers (museumlocatie, alleen per roeibootje). Duikcentra varen naar Capri voor wand- en diepe duiken (Punta Carena, de 'Traliccio' (vakwerkmast) bij Punta Carena op -50/-62 m, Salto di Tiberio). Veerboten en draagvleugelboten naar Capri vanaf Sorrento, Positano, Amalfi en Napels.
Gas en vullen
Gas: Punta Campanella Diving (Sorrento) noemt op zijn PADI-pagina lucht, nitrox, trimix, 'mixed gas' en CO₂-absorber, en verhuurt scooters; O₂ navragen. Nettuno Diving (Marina del Cantone): gassen niet vermeld. CCR-verhuur navragen.
Veiligheid
Bootverkeer: alle grotten liggen aan zee en zijn alleen per boot bereikbaar; 's zomers is het druk op het water. In juli 2026 overleed een duiker bij Marina di Puolo (geen grotduik); onderzocht werd of hij bij het opstijgen door een passerende boot was geraakt. Stijg op met een boei en bij je eigen boot.
Onderweg en in de buurt
Bereikbaarheid: Sorrento ligt aan de Circumvesuviana-spoorlijn vanuit Napels.
Rustdag
Rustdag: bezoek de Grotta Azzurra per roeibootje (april–oktober 9:00–18:00, november–maart 9:00–14:00; €6 plus de boot, afhankelijk van de zee).
Drukkamers: Ospedale Sacro Cuore di Gesù, Via Provinciale per Alezio, 73014 Gallipoli (tel. +39 0833 270738; een lokale lijst noemt 0833 270429) en Ospedale Vito Fazzi, Piazza Filippo Muratore 1, 73100 Lecce (tel. +39 0832 335499; in juni 2025 heropend, behandelt decompressieziekte). 24/7-beschikbaarheid niet bevestigd: bel bij een ongeval eerst 112/118 en DAN.
Toegang en regels
AMP Porto Cesareo (Punta Prosciutto – Torre Inserraglio, tel. 0833 560144): in zone A is alles verboden behalve onderzoek; in zone B en C mag je duiken. Onderwatergrotten in het AMP mag je alleen duiken als geleide duik met een erkend centrum (gids minstens Dive Master, max 4 duikers per gids en 8 per duik). Check de actuele regels bij de AMP. De grotten van Porto Selvaggio en Santa Caterina liggen ten zuiden van Torre Inserraglio, langs het regionale natuurpark Porto Selvaggio e Palude del Capitano.
Voor dat park en voor het kustpark Costa Otranto – S. Maria di Leuca e Bosco di Tricase (LR 30/2006) zijn geen aparte regels voor grotduiken bekend; de oprichtingswet van het kustpark noemt geen duikverbod. Costa del Sud meldt dat het geautoriseerd is voor de AMP Porto Cesareo en het park Porto Selvaggio.
In voorbereiding: de AMP 'Capo d'Otranto – Grotte Zinzulusa e Romanelli – Capo di Leuca' (Otranto tot Leuca, 11 gemeenten). Eerste zonering gepresenteerd in oktober 2025, consultatie tot 12 januari 2026; het ISPRA-rapport noemt regels voor duiken en beperkte toegang tot (half)ondergelopen grotten. Check vóór vertrek of de AMP er al is.
Dicht of beperkt
Grotta Zinzulusa (Castro): showgrot met gids; de ondergelopen delen zijn gesloten.
Gas en vullen
Gas: Costa del Sud (Santa Caterina) vult trimix, zuurstof en argon en geeft rebreather- en XR-opleidingen; Scuba Diving Otranto geeft trimix- en rebreathercursussen (vullingen navragen).
Water en seizoen
Watertemperatuur (oppervlakte, Gallipoli): gemiddeld ~14 °C in februari tot ~26 °C in augustus. In meerdere grotten stroomt zoetwater in (halocline, wazig zicht).
Veiligheid
Zeegrotten: sla ze over bij deining. Aan de Ionische kant zet west- tot noordwestenwind een zuigende deining in de Grotta delle Corvine. Adem nooit uit luchtkoepels.
Onderweg en in de buurt
Reizen: je vliegt naar Brindisi; de rijtijden op de grotpagina's gaan uit van Santa Maria al Bagno (Nardò).
Rustdag
Rustdag: rondleiding in de Grotta Zinzulusa (~1 uur, het hele jaar, per boot vanuit Castro Marina of over land) of wandelen in het natuurpark Porto Selvaggio.
Goed om te weten
Twee clusters: de Ionische kust van Nardò (Porto Selvaggio, Santa Caterina) met de meeste grotduiken en het technische duikcentrum Costa del Sud, en de Adriatische kust (Otranto, Castro, de Ciolo bij Gagliano del Capo). De grotten zijn kort (tot ~120 m) en ondiep (tot -25 m); lokale centra kennen de instappen.
Drukkamer op het eiland: Servizio Terapia Iperbarica van de ASP Palermo in het Poliambulatorio van Ustica, +39 091 844 9630 (SIMSI-lijst, maart 2024; 24-uursdienst niet vermeld). Volgens de ASP Palermo is hij van 1 mei tot 31 oktober in bedrijf, voor spoed en geplande behandelingen. Op Sicilië: Palermo – Policlinico Paolo Giaccone, Via Alfonso Giordano 3, paviljoen 4D (+39 091 655 2722, +39 091 655 2729); Palermo – Ospedale Civico, Via Lazzaro (+39 091 666 5104); Partinico – ASP Palermo, Via Circonvallazione 1 (24/365 voor spoed; overdag +39 091 703 1168, 's nachts en op feestdagen +39 091 703 1205). Bel eerst 112 en DAN.
Toegang en regels
AMP Isola di Ustica (1986, ~16.000 ha; ook Natura 2000-gebied ZSC ITA020046). Zone A (integraal reservaat, westkust tussen Punta Spalmatore en Punta di Megna): duiken verboden, behalve AMP-onderzoek. Zone B (noordkant, van Punta Cavazzi tot Punta Omo Morto, tot 3 zeemijl) en zone C (zuidkant): duiken met toestemming. AMP-kantoor: +39 091 844 9237, direttore@ampustica.it.
Grotten (disciplinare 2026, art. 8): alleen begeleide duiken met een door het AMP erkend centrum, alleen overdag; alle deelnemers én gidsen hebben een grot-specialisatiebrevet; max 4 duikers per gids en max 2 duiken per dag per grot; van 1 juni t/m 30 september alleen in de eerste en derde week van elke maand. De officiële lijst telt negen grotten: Stalattiti, Accademia/Pastizza, Gamberi 1 en 2, Cocci en Cipree (zone C); Cirri, Tunnel del Medico en Falconiera (zone B). Vraag of je centrum erkend is en een gids met grotbrevet heeft.
Zelfstandig duiken (art. 7 en 21): in zone B en C met AMP-toestemming, alleen op de aangewezen stekken, binnen 50 m van je ankerplek of duikboei, max 4 duiken per stek per dag, niet solo en niet zonder iemand met EHBO-bevoegdheid; grotten zijn uitgesloten. Tarief €6 per dag of €50 voor 10 duiken; aanvragen met het formulier 'Immersioni libere' via direttore@ampustica.it of PEC comune@pec.comune.ustica.pa.it. Afmeren alleen met toestemming aan de AMP-boeien, één boot per boei, zolang de duik duurt; max 5 knopen binnen 300 m van de kust en 10 knopen tussen 300 en 600 m.
Scooters (DPV) zijn in het AMP verboden, tenzij het AMP er op aanvraag vergunning voor geeft. Niets aanraken of meenemen en geen vissen voeren.
Gas en vullen
Gas: La Perla Nera Diving vult lucht, nitrox en trimix (Haskel-booster) en verwelkomt rebreathers; Ustica Diving Center vult nitrox tot 36%. Zuivere O₂ voor CCR vooraf navragen.
Water en seizoen
Seizoen: de meeste duikers komen in de zomer; Blue Diving meldt dat het het hele jaar open is.
Onderweg en in de buurt
Bereikbaarheid: draagvleugelboot (Liberty Lines) vanaf Palermo ~1,5 u, veerboot (Caronte & Tourist Isole Minori – Siremar) ~3 u; het hele jaar dagelijks, in de zomer tot 4 draagvleugelboten per dag, in de winter veel minder. Een auto meenemen wordt afgeraden (weinig parkeerruimte, beperkingen voor bezoekers). Vraag de rederij vooraf of je gevulde duikflessen mag meenemen.
Rustdag
Rustdag: snorkelroutes langs de Grotta Azzurra, de Grotta Pastizza, de Grotta delle Barche en de Grotta Verde.
Isole Tremiti
Noodgevallen
112 (ambulance ook 118); kustwacht 1530; DAN Europe +39 06 4211 5685 (volgens DAN eerst naar de spoedeisende hulp, dan DAN bellen voor de dichtstbijzijnde geschikte drukkamer). Er staat geen drukkamer op de eilanden; welke drukkamer op het vasteland het dichtstbij en 24 uur open is, hebben we niet kunnen controleren.
Toegang en regels
AMP Isole Tremiti (decreet van 14 juli 1989, sinds 1995 beheerd door het Ente Parco Nazionale del Gargano; ~1.466 ha tot de 70 m-dieptelijn). Zone A (rond Pianosa): duiken en snorkelduiken verboden. Zone B (de westkust van San Domino tussen de vuurtoren van Punta Provvidenza en Punta Secca, en de buitenkust van Caprara van Cala Sorrentino tot Scoglio del Caciocavallo): duiken alleen met toestemming van het park. Zone C (de rest rond San Domino en Caprara, en San Nicola): duiken vrij toegestaan. Vraag je centrum in welke zone een stek ligt.
Grotten (disciplinare 2026, art. 10 lid 4): in zone B en C alleen begeleid door een erkend duikcentrum, met een gids van minstens Dive Master-niveau; max 4 duikers per gids, max 2 gidsen en 8 duikers per groep en max 2 duiken per dag per grot. Het park mag grotbezoek inplannen en beperken op basis van monitoring. Zelfstandig mag je een grot niet in. Het AMP bevestigde deze regels (e-mail, nov. 2026).
Gedragscode (art. 9 lid 4, geldt ook in de grotten): de bodem niet raken en niets meenemen of beschadigen; dieren niet voeren en niets achterlaten; je uitrusting zo strak mogelijk tegen je lichaam; afval, gevaarlijk materiaal of achtergelaten vistuig melden bij het park of de kustwacht; vooraf de regels van het AMP en van je duikstek nalezen; geen scooters (DPV), behalve voor duikers met een beperking.
Zelfstandig duiken: in zone B met toestemming via AUTORIZZO.COM (technische kosten €10 per week, €25 per maand of €200 per jaar, plus €10 secretariaatskosten; inwoners vrijgesteld), in zone C vrij. Het disciplinare van 2026 is voorlopig en de vergunningen lopen tot 31 december 2026. Ankeren in zone B alleen voor duikboten zolang er geen boeien liggen; duikcentra meren af aan 8 AMP-boeien bij Caprara en 1 bij San Nicola. Max 5 knopen in zone B en binnen 300 m van de kust in zone C. Het disciplinare geldt per kalenderjaar; het nieuwe verschijnt begin 2027 op parcogargano.it.
Gas en vullen
Gas: geen vulstation gecontroleerd. Tremiti Diving Center heeft volgens zijn Yumping-profiel twee Bauer-compressoren; nitrox, trimix, zuivere O₂ en sorb voor CCR vooraf navragen.
Water en seizoen
Seizoen en drukte: Viaggi per Sub noemt mei tot oktober; Tremiti Diving Center duikt volgens zijn profiel het hele jaar. Overdag varen er veel boten de grotten in: daarom duik je de Grotta delle Viole alleen 's nachts.
Onderweg en in de buurt
Bereikbaarheid: veerboten en draagvleugelboten het hele jaar vanaf Termoli (de meeste afvaarten, ~50 min tot 2 u), en ook vanaf Pescara, Ortona, Vasto, Manfredonia, Vieste, Peschici en Rodi Garganico; dienstregelingen wisselen per seizoen. Dagelijks een helikopter vanaf het vliegveld Gino Lisa in Foggia (~20 min). Auto's en motoren worden normaal niet toegelaten. Vraag de rederij vooraf of je gevulde duikflessen mag meenemen.
Rustdag
Rustdag: een boottocht langs de zeegrotten (Bue Marino, Viole, Rondinelle) en de rotsen van de Pagliai, de abdij Santa Maria a Mare en het fort op San Nicola, of de rots van Punta dell'Elefante op San Domino.
Drukkamers (SIMSI-lijst maart 2024 en ASP Palermo): Palermo – Policlinico Paolo Giaccone, Via Alfonso Giordano 3 (+39 091 655 2722) en Ospedale Civico, Via Lazzaro (+39 091 666 5104); Partinico – ASP Palermo, Via Circonvallazione 1 (24/365, +39 091 703 1168); Ustica (1 mei–31 oktober). Messina (Policlinico G. Martino) en Trapani (Sant'Antonio Abate) worden genoemd, maar hun status hebben we niet kunnen bevestigen; seizoenskamers op Favignana en Lampedusa (AGI, 2021). Bel eerst 112 en DAN.
Toegang en regels
Egadi (AMP Isole Egadi, reglement 2010): in zone A (de westkant van Marettimo, Punta Mugnone–Punta Libeccio) zijn eigen duiken verboden; begeleide duiken alleen met centra uit Favignana, van 15 april tot 15 oktober, max 4 duikers per gids. De ondergelopen grotten mag je alleen begeleid in, van 1 april tot 15 januari, max 4 duikers per gids en 2 gidsen en 8 duikers per duik, nooit 's nachts. Zelfstandig duiken kan in zone B en C met toestemming van het AMP (minstens een tweede-niveau-brevet, groepen max 8), maar niet in de grotten. Niets aanraken, geen scooters zonder vergunning.
Andere reservaten: Capo Gallo–Isola delle Femmine (2002): zone A gesloten voor duikers, zone B alleen begeleid door centra uit de gemeente; voor de Grotta dell'Olio boek je via een centrum en vraagt het AMP toestemming. Plemmirio (Siracusa; decreet 2004, regels 2026): zone A rond Capo Murro di Porco alleen begeleid door erkende centra uit Siracusa, minstens één gids per 5 duikers en max 18 duikers per duik; in grotten alleen met een grotbrevet ('cave' of gelijkwaardig). Zelfstandig duiken kan alleen op de aangewezen stekken in zone B, met een pas en toestemming van het AMP per duik. Capo Milazzo (2019) en Isola Bella (Taormina): begeleid met een lokaal centrum. Pelagie (Lampedusa, 2008): in ondergelopen grotten alleen met een gesloten of halfgesloten circuit, bootjes alleen roeiend naar de grotten.
Gas en vullen
Gas: Capo Murro Diving (Siracusa) vult lucht, nitrox en trimix en verhuurt scooters; Blu Tek en Voglia di Mare op Marettimo hebben compressors aan boord, Voglia di Mare ook nitrox; La Perla Nera op Ustica vult trimix. Een grot- of cavernopleiding op Sicilië hebben we op geen bron gevonden (divingaway noemt een PADI-grotcursus bij Blu Tek: navragen).
Water en seizoen
Water: 22–27 °C in de zomer, 19–22 °C in de herfst, 15–17 °C in de winter en 17–20 °C in het voorjaar (Milazzo); bij Marettimo werd in juni ook 14–15 °C op 30 m gemeten. Zicht vaak 25–30 m. De grotten aan de west- en noordkust zijn gevoelig voor de maestrale (noordwestenwind); seizoen mei–oktober.
Onderweg en in de buurt
Ligging: alleen zeegrotten en caverns, verspreid over het eiland en zijn eilandjes; geen enkele binnenlandse bron of sifon wordt gedoken. De beste grotten liggen bij Marettimo (Egadi): draagvleugelboot vanaf Trapani, ~1 uur. Capo Gallo ligt bij Palermo, Capo Milazzo en de draagvleugelboten naar Filicudi (Eolische eilanden) aan de noordoostkust, Taormina en Siracusa aan de oostkust, Lampedusa (Pelagie) per vliegtuig. Vliegvelden: Palermo, Catania en Trapani. Afstanden zijn groot: Palermo–Siracusa ~3 uur rijden (schatting).
Rustdag
Rustdag: de boottocht rond Marettimo langs de Grotta del Cammello, de Grotta del Tuono en de Grotta delle Sirene; snorkelen bij Isola Bella; de zeegrotten van Ortigia (Siracusa) per boot.
Toegang: de grot ligt onder een kuurhotel en je duikt alleen met de gidsen van het resort, vanuit het gebouw zelf. In 2009 vroeg het resort een Open Water-brevet en gingen er vier duikers met twee gidsen mee, die de uitrusting leverden. De site van het resort noemt het duiken nu niet: vraag vooraf of er nog gedoken wordt.
Gas en vullen
Gas: de gidsen leveren de uitrusting. Associazione Sub Pistoia in Casalguidi vult volgens haar SSI-vermelding lucht, nitrox en trimix, 's avonds.
Water en seizoen
Water: 34 °C, het hele jaar; de lucht in de grot is heet en vochtig. Het water is helder, maar slib dwarrelt snel op.
Onderweg en in de buurt
Reizen: Monsummano Terme ligt in de provincie Pistoia, tussen Florence en Lucca.
Nieuws
Nieuwsberichten waarin een van de grotten in deze regio genoemd wordt, automatisch verzameld en niet door ons gecontroleerd.
Toegang en regels veranderen: check vlak voor je trip wat er lokaal geldt. Bron: GDELT Project en de nieuwsfeeds van duikbladen.
Automatisch gezocht, laatst op 22 nov 2026.
Plan een grotduiktrip: Italië
Vul je team in, met brevetten, gas en configuraties, en zie meteen welke grotten passen. Met rijtijden vanaf je verblijf, vulstations en een AI-instructeur die meedenkt.