Mijnduiken in het Sauerland

• Toegang: alle mijnen zijn privé; je duikt alleen via de operator of club. Nuttlar: dagkaart aan de balie van Bergwerktauchen (apr–nov, za–zo 09–18 u). Felicitas: dagkaart (€59) of guidance online, za–zo 09–18 u en andere dagen in overleg, het hele jaar. Christine en Schwalefeld: aanvraag bij de club Scapehander (scapehander.de), €50 per dag na bevestiging, het hele jaar. • Papieren: grotbrevet (voor CCR ook CCR-cave), duikmedische keuring (Nuttlar max. 2 jaar, Scapehander max. 1 jaar oud), verzekering en logboek (Nuttlar: ≥100 gelogde koudwaterduiken). Zonder papieren geen toegang en geen restitutie (Nuttlar). • Regels: scooters verboden in Nuttlar, Christine en Schwalefeld; geen solo (Nuttlar); in de clubmijnen geen training, lijnen niet verleggen en markers weer meenemen; geen eigen compressoren of aggregaten bij de mijnen. • Water: 7–9 °C het hele jaar → droogpak, 2 gescheiden ademautomaten en 2–3 lampen. • Algemeen advies in mijnen: reken op los gesteente, oude kabels en scherp metaal, roest en sediment dat snel opwervelt, schachten en luchtbellen met slechte lucht — adem die nooit in. Blijf bij de vaste lijnen. • Gas: Tauchschule Sauerland vult op de mijn Nuttlar (za–zo) en aan de Sorpesee in Sundern (wo–zo): lucht 200/300 bar, nitrox tot 36 %, O₂. Felicitas vult na aanmelding (lucht, nitrox, O₂). Helium: TauchCenter Bielefeld aan de See im Berg (Brilon-Messinghausen, apr–nov za–zo 10–18 u) noemt lucht 200/300 bar, helium en zuurstof. Losse vullingen en trimix: navragen. • Noodgeval: bel 112. Drukkamers met spoeddienst (GTÜM-lijst, jan 2025): Knappschafts-Kliniken Gelsenkirchen, Schernerweg 4, 45894 Gelsenkirchen, +49 209 5902 7233 (dichtstbij, ~1¼ u rijden vanaf Bestwig, schatting; vooraf bellen); Universitätsklinikum Düsseldorf, Moorenstraße 5, 40225 Düsseldorf, +49 172 109 91 12 / +49 173 710 66 00 (30 min vooraankondiging); Druckkammerzentren Rhein Main Taunus, Schiersteiner Straße 42, 65187 Wiesbaden, +49 611 192 22 (30 min vooraankondiging). DAN Europe +39 06 4211 5685. • Rustdag: de See im Berg (Messinghausen) is een open diabaasgroeve tot ~-45 m zonder overhead (min. AOWD en 100 duiken, €30 per dag); de Grube Christiane in Diemelsee-Adorf is een droge bezoekersmijn (rondleiding ~90 min, 9 °C). • Basis: Bestwig voor Nuttlar, Willingen voor Christine en Schwalefeld, Bad Fredeburg voor Felicitas; Brilon en Meschede liggen ertussenin.